Özet / içindekiler
ÖZET
Özellikle 1990’lı yıllardan sonra sayısal yayıncılığa geçiş, kanal sayısında yaşanan patlama, paket yayıncılık anlayışının ortaya çıkması, kamusal yayıncılık anlayışının geri planda tutulması ve serbest ekonomi aracılığıyla ithal paket programların yaygınlaşması ile beraber çok sayıda televizyon program türü ortaya çıkmıştır. Program türlerinin çeşitlenmesinde şüphesiz televizyonun yaşamış olduğu teknolojik gelişimin de etkisi olmuştur. Analog yayıncılıktan sayısal yayıncılığa geçiş ile kanal sayısında yaşanan patlama televizyon program türlerinin sayısını artırmıştır.
Ortaya çıkan bu türlerden bir tanesi de eğlence program formatıdır. Bu tür programların ülkemizdeki ilk örnekleri daha çok yurt dışından transfer edilmiş ve ülkemize uyarlanmıştır. Bu durum tüm dünyada aynı standart ve nitelikte programların aynı anda yayınlanmasını sağlamıştır. Her ne kadar bu uyarlama kültürel bakımdan bir takım riskler barındırmakla beraber bu programlar yayınlandıkları ülkelerde yüksek izlenme oranlarına sahip olmuştur. Programlar yayınlandığı ülkelerde çok beğenilmiş ve yer yer o ülkenin gündemlerini meşgul etmişlerdir.
Eğlence programları arasında farklılıklar olsa da bu programların ortak karakteristik özellikleri tespit edilmiştir. Bu programlar kullanılan mekân, izler kitle, stüdyodaki izleyici, katılım, karakterler, sunucular gibi yönlerden benzerlikler içermektedir. Eğlence programları izleyicilerin daha çok hoşça vakit geçirme, eğlenme, haz alma, keyiflenmesi üzerine inşa edilen bir anlatı yapısıyla oluşturulan program türüdür.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Türkiye’deki yayıncılık düzenleyicisi otorite olması sebebiyle eğlence programlarına yönelik tartışma ve şikâyetlerin merkezinde bulunmaktadır. Eğlence programları yapıları ve işleyişleri yönünden izler kitle tarafından sıkça şikâyet edilmektedir. Üst Kurul’a gelen şikâyetler içerisinde ilk sırada eğlence program türleri bulunmaktadır.
Bu araştırmada eğlence programlarının yapı ve içerik sorunlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik eğlence programlarının içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda eğlence programlarının içerisinde yaşanan bir sorunun tespitinde içerik analizindeki verilere odaklanmakla beraber sorunun tespitinde izleyici şikâyetleri ve diğer sosyal araştırma teknikleri de kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda eğlence programlarına ilişkin tespit edilen sorunlar 13 başlık altında toplanmıştır. Ek olarak sonuç ve değerlendirme bölümünde görüşme veri toplama yönetimiyle elde edilen eğlence programlarına ilişkin verilere de yer verilmiştir. Bu sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Ayrıca ana akım televizyon kuruluşlarında yayımlanan ve izleyicinin hafızasında yer edinen eğlence programlarının kökeni ve Türkiye yayımlanma süreci hakkında araştırmalar yapılmıştır. Bu programların izlenme nedenleri üzerinde durulmuş ve bu konuda bir çeşitli analizler gerçekleştirilmiştir.