Özet / içindekiler
Reklamlar, ürün veya hizmetlerin tanıtımını yaparak potansiyel müşterilere ulaşma,
marka bilinirliğini arttırma gibi amaçlarla kullanılmakta olup en temelde piyasaya arz edilen
mal ve hizmetlere olan talebin arttırılmasına hizmet eder. Reklam kavramı gerek uluslararası
gerekse ulusal hukuk metinleri kapsamında ve dahii öğretide çok çeşitli tanımlamalara konu
olmuş ve türlere ayrılmıştır. Türk hukukunda reklamlar çeşitli denetim mekanizmaları ile
farklı şekilde denetime tabii tutulmaktadır. Bunlar adli denetim, idari denetim ve özdenetim
şeklinde sınıflandırılmaktadır. Reklamların idari denetiminde akla gelen ilk iki kurum
RTÜK ve Reklam Kurulu olup bu kurumlar haricinde reklamlar üzerinde idari denetim
gerçekleştiren bakanlıklar, düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar, meslek örgütleri gibi bazı
kurum ve kuruluşlar da mevcuttur. Reklamın idari denetimi hususunda tezde adı geçen
kurumlar ve mevzuat hükümleri arasında sistematik bir eşgüdüm veya bilinçli bir yetki
paylaşımı ne yazık ki yoktur. Bu kadar çok kurumun bu kadar çok mevzuat hükmünün
olması Türkiye’de yetki karmaşasına yol açmaktadır. Bu husus “ne bis in idem” ilkesi olarak
adlandırılan “aynı eylemden dolayı birden fazla ceza verilmemesi” ilkesine aykırılık teşkil
edebilecek sonuçların doğmasını muhtemel hâle getirmektedir.
Huzurdaki tezde RTÜK ve Reklam Kurulu’nun yapısı, faaliyet alanları, yaptırım
türleri gibi hususlar karşılaştırılacak olup düzenlenmesi gerektiği düşünülen mevzuat
maddeleri ele alınacaktır. İki kurumun reklamların hukuki denetiminde iki parçalı bir
yapbozun birbirini tamamlayan parçaları olamamaları münasebetiyle reklamların
denetiminden sorumlu, bağımsız ve tarafsız yeni bir düzenleyici ve denetleyici kuruluşun
kurulması gerektiği düşünülmektedir.