Özet / içindekiler
Nefret söylemi, nefret suçu ve ayrımcılık eski zamanlardan beri var olan, bireylerin
sahip olduğu farklılıklardan dolayı maruz kaldıkları söylemleri ve muameleleri ifade eden
kavramlardır.
Nefret söyleminde farklılıklar sebebiyle ve önyargılara dayanan bir takım ifadeler
söz konusudur. Nefret söyleminin daha ileri boyutu olarak kabul edilen nefret suçlarında ise
artık nefrete dayanan benzetme, yakıştırma veya diğer söylemler sadece söylem olarak
kalmayıp eyleme dönüşmüştür. Bu eylem oluş biçimi itibarı ile bir suça sebebiyet vermekte
ve nefret suçu kapsamında cezalandırılmaktadır.
Ayrımcılıkta ise bireysel farklılıklardan dolayı insanlar arasında eşit davranmama
söz konusu olmaktadır. Ayrımcılığın kimi zaman normlar düzeyinde mevcut olduğu, kimi
zamansa normların uygulanması esnasında ortaya çıktığı görülmektedir.
Günümüzde yaygınlaşan iletişim araçları ve artan küreselleşme ile birlikte, insanlar
arasındaki farklılıklar çeşitlenmeye ve çeşitlenen farklılıklar da insanlar tarafından daha çok
görülmeye ve hissedilmeye başlanmıştır. Ortaya çıkan bu farklılıklar bazen kabul edilmiş ve
anlaşılmak istenmiş, bazen de yargılayıcı bir bakış açısıyla eleştirilmiştir. Farklılıklara
yönelik yorumlar kimi zaman incitici ve onur kırıcı düzeyde, bireylerin yalnızlaşmasına
neden olacak biçimde nefret söylemi şeklinde ortaya çıkmış, kimi zamansa bu kötü
söylemler eyleme dönüşmüş ve suça sebebiyet vermiştir. Her ne şekilde olursa olsun nefret
söylemi, nefret suçu ya da ayrımcılık içeren muameleler toplumda hoşgörüsüz bir ortama
neden olmuş ve toplum huzuru açısından yıkıcı bir etki doğurmuştur.
Bu tez çalışmasının giriş bölümünde tezin ortaya çıkmasındaki amaca, tezin
önemine, ele alınan probleme, tezin sınırlılıklarına, tezde yer alan tanımlara ve tez yazılırken
kullanılan araştırma yöntemine yer verilmiştir. İkinci bölümde nefret söylemi ve nefret suçu
vii
aralarındaki bağlantı nedeniyle bir arada incelenmiş; önce nefret söylemine yer verilmiştir.
Nefret söyleminin ne anlama geldiği farklı tanımlar değerlendirilerek açıklanmış, nefret
söyleminin türlerine değinilmiştir. Nefret söyleminin ifade özgürlüğü ile yakın ilişki
içerisinde olması dolayısıyla bu iki kavram arasındaki ilişkiye yer verilmiştir. Nefret
söylemine ilişkin uluslararası düzenlemeler ele alınmış ve bu kapsamda Birleşmiş Milletler,
Avrupa Konseyi ve Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı’nın çalışmalarına yer verilmiştir.
Öncelikle okuyucuda nefret söylemi ifadesinin anlaşılması sağlandıktan sonra nefret suçu
kavramı incelenmiş, tarihçesine yer verilmiş ve uluslararası ve ulusal hukuk kapsamında
nefret suçu değerlendirilmiştir.
Tezimizin üçüncü bölümünde ayrımcılık konusu ele alınmıştır. Ayrımcılık yasağı,
ayrımcılığın tarihçesi ve ayrımcılık türleri incelenmiş; uluslararası ve ulusal hukukta
ayrımcılığın önlenmesi için yapılan çalışmalara yer verilmiştir.
Dördüncü bölümde ise öncelikle medya ve görsel işitsel medya kapsamında radyo ve
televizyon yayıncılığına yer verilmiş ve tezin ana konusu olan mültecilere ilişkin olarak,
mülteci, sığınmacı ve göçmen kavramları açıklanmış, mülteciler ile ilgili hukuki belgeler
incelenmiş, nefret söylemi, nefret suçu ve ayrımcılık konularında görsel-işitsel medyanın
konuya bakış açısı ele alınmış ve bu konuda verilen Üst Kurul Kararları çerçevesinde yayın
incelemesi yapılmıştır.
Son bölümde ise nefret söyleminin, nefret suçlarının ve ayrımcılığın oluşturduğu
olumsuz ortam ve bu ortamın nasıl düzeltilebileceğine ilişkin görüş ve önerilere yer verilmiştir.