Özet / içindekiler
ÖZET
Kitle iletişim araçları, yer verdikleri yayınlar aracılığıyla topluma bilgi aktarma,
toplumu aydınlatma ve yönlendirme, eğlence aracı olma gibi pek çok işleve sahiptir.
Gündelik hayat alışkanlıkları içinde kitle iletişim aracı olarak televizyon hâlâ etkisini ve
önemini korumaktadır. Televizyonlarda yer verilen reklamlar geniş kitlelere ulaşmaktadır.
Reklamlar; ilettiği mesajlar ile temel olarak tanıtıma konu edilen ürünler hakkında bilgi
sahibi olunmasını ve potansiyel tüketici olarak değerlendirilen izleyici kitlesini satın almaya
yönlendirmeyi amaçlamaktadır. Reklamlar temel amacının yanı sıra yer verdikleri kurgular,
kullandıkları dil, imgeler, ilettikleri mesajlar ve yarattıkları anlamlar aracılığıyla belirli
ideolojilerin, cinsiyet rollerinin ve kalıp yargıların yeniden üretilmesine zemin
hazırlamaktadır.
Bu çalışmada, reklamın dünyada ve ülkemizde tarihsel olarak gelişimi, cinsiyet
kavramı, toplumsal değerler bağlamında kadın ve erkek anlayışları, kadınlara ve erkeklere
yönelik oluşturulan cinsiyet rolleri kavramsal olarak değerlendirilmektedir. Yer verilen
reklam analizlerinde kadınlara ve erkeklere yönelik oluşturulan temsillerin, cinsiyet
rollerinin, bireylerin konumlandırıldıkları mekânların, yer verilen temsillerin cinsiyet
eşitliğine uygunluğunun göstergebilimsel yöntem kullanılarak eleştirel bakış açısıyla
değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Bu araştırma kapsamında olasılığa dayalı olmayan, amaçlı örneklem yöntemi
kullanılarak seçilen kadın ve erkek temsillerinin yer aldığı reklamlar incelenmiştir.
Reklamlar, 01.01.2022-01.04.2022 tarihleri ve 09.00-00.00 saatleri arasında en çok izlenen
televizyon kanalları olarak değerlendirilen ATV, FOX, KANAL D, SHOW TV, STAR TV,
TV 8 ve TRT 1 kanallarında yayınlanan reklamlar arasından seçilmiştir. Çalışmada farklı
sektör ve alanlarda örnek özelliği taşıyan Ace, Adidas, Alo, Arçelik, Aptamil, Bepanthol,
Fairy, Febreze, Halley, Head & Shoulders, İçim, Pantene, Redoxon, Tefal, Vavacars isimli
markalar incelenmiştir.