Özet / içindekiler
ÖZET
Bağımlılık, tedavi edilse de yineleyebilen bir beyin hastalığıdır. Bireyden toplumsal
düzeye olumsuz etkileri olan bağımlılık olgusunun sahip olduğu bu özellik nedeniyle
bağımlılıkla mücadele de süreğen bir şekilde kendini yenileyen ve sürdürülmesi gereken
güçlü kamu politikalarını gerektiren bir kavram olmuştur. Görsel medyanın toplum
üzerindeki etkisi ve işlevleri göz önüne alındığında bağımlılıkla mücadelenin sürdürülmesi
önem arz eden bir alan olduğu muhakkaktır. Medyada bağımlılıkla mücadele çalışmaları
ve bağımlılık yapıcı maddelere karşı tutum, medyanın bireylerin fikirleri üzerindeki etkisi,
toplumun normları ve kültürü üzerindeki gücü göz önünde alındığında tüm disiplinler ve
alanlardaki bağımlılıkla mücadele stratejilerini etkileyen ve ilgilendiren bir yapıda
olacaktır. Dolayısıyla bağımlılıkla mücadelenin etkin bir şekilde sürdürülmesinin önemli
bir ayağı medyada bağımlılıkla mücadele politikalarının geliştirilmesidir.
Medyada sürdürülen bağımlılıkla mücadele konusundaki kamu politikaları
araştırma kapsamında ele alınmıştır. Görsel medyada tüm bağımlılık türleri ele alınarak
bağımlılıkla mücadele alanının aktörlerine katkı sağlanması ve hem var olan durumun
ortaya konması hem de proaktif vizyonlar geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda
araştırmada görsel medyada düzenleyici ve denetleyici görevi yürüten Radyo ve
Televizyon Üst Kurulunun faaliyetleri bağımlılık ve bağımlılıkla mücadele konusu
dahilinde analiz edilmiştir. RTÜK faaliyetlerinden; akıllı işaretler koruyucu sembol
sistemi, Görsel ve İşitsel Yayıncılık Etik İlkeleri, Madde ve Madde Kullanımıyla
Mücadelede Görsel-İşitsel Medyanın Rolü Kitapçığı, medya okuryazarlığı faaliyetleri,
vii
kamu spotları, öncelikli yayınlar, ikame programlar, doğrudan denetim şeklinde sınırlanan
faaliyetler araştırma konusuna dâhil edilmiştir. İncelenen Üst Kurul faaliyetleri ve Üst
Kurul kararları bağlamında kamu politikalarında uygulama birliği ve mücadele etkinliğinin
arttırılması adına kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi, mevzuat çalışmaları ile
uygulama farklılıklarının giderilmesi, sivil toplum kuruluşları, ilgili kurumlar ve medya
hizmet sağlayıcılar ile farkındalığı ve iş birliğini yükselten çalışmaların yürütülmesi ve
toplumun farkındalığıyla bilgi düzeyini arttıracak çalışmaların oluşturulması gereklerinin
üzerinde durulmuştur. RTÜK faaliyetlerinin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri tespit
edilmiş, Üst Kurul kararlarına yönelik örnekler incelenerek kriter bütünü ve süreç analizi
şeklinde yol gösterici bir çalışma ortaya konulmuştur.