Özet / içindekiler
ÖZET
Geçtiğimiz yüzyıldan itibaren dünya genelinde sanayileşmenin hızla artmasıyla kitlelerin dikkatini tüketime yöneltmek bir hayli önem kazanmıştır. Bu kapsamda, kitlesel tüketim araçları ortaya çıkmış ve dünya genelinde hızla yayılmaya başlamıştır. Tüm bu gelişmeler yaşanırken yayıncılık sektörü de radyonun keşfi ile kitlelere hitap etmenin öncüsü hâline gelmiştir. Öyle ki, radyo ile dünya genelinde birden çok insana aynı anda ulaşılabilme imkânı doğmuştur. Yayıncılık sektörünün diğer bir dönüm noktası ise sesin iletimini sağlayan radyonun icadının ardından hem ses hem de görüntünün iletimini sağlayan televizyonun icat edilmesi olmuştur.
Radyo ve televizyon yayıncılığı karasal, kablo ve uydu yayın teknolojileri ile geleneksel medya kavramını oluşturmuştur. Geleneksel medya araçları toplumların yaşam tarzını belirleyen, duygu, düşünce ve algılarını yönlendiren, tutum, değer ve davranışlarını etkileyen önemli bir güç hâline gelmiştir. Zamanla, söz konusu gücün “kamu yararı, yeniden iletim, kültürün korunması, küçüklerin ve gençliğin korunması” gibi konularda düzenlenmesi ve denetlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmış ve bu konuda dünya genelinde çeşitli adımlar atılmıştır.
20. yüzyıl sonlarında internet teknolojilerinin ortaya çıkması ve zaman içerisinde hızla gelişmesi yayıncılık alanında yeni bir dönem başlatmıştır. Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayıncılık gibi hizmetler internet üzerinden herkes tarafından erişilebilir hâle gelmiştir. Tıpkı geleneksel medya araçlarında olduğu gibi, yeni medya olarak adlandırılan çevrim içi yayıncılığın da “kamu yararı, yeniden iletim, kültürün korunması, küçüklerin ve gençliğin korunması” gibi konularda düzenlenmesi ve denetlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
RTÜK tarafından uygulanan düzenleme ve denetleme faaliyetleri hizmetlerine katkı sağlayacağı düşünülen bu tez çalışmasında, öncelikle dünya genelinden seçilmiş ülkelerin radyo ve televizyon yayıncılık tarihçeleri ile yayıncılık alanındaki yetkili otoritelerine değinilmekte, ardından söz konusu ülkelerin çevrim 157
içi yayıncılık alanındaki uygulamaları incelenmektedir. Son olarak, çevrim içi yayıncılık alanındaki düzenleme ve denetleme faaliyetlerine ilişkin öneriler sunulmaktadır.