Özet / içindekiler
ÖZET
Anayasanın 133 üncü maddesinde ve 6112 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümler ile kişi hak ve hürriyetleri alanında bağımsız idari otorite olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu görsel-işitsel yayıncılık alanında düzenleme ve denetleme yetkileri ile donatılmıştır. 5018 sayılı Kanununa ekli (III) sayılı cetvelde de bağımsız idari otoriteler, “düzenleyici ve denetleyici kurum” olarak nitelendirilmektedir. Buna ek olarak, RTÜK; düzenleme ve denetleme yetkilerini kullanması neticesinde ihlal tespit ettiğinde, yaptırım uygulamak yetkisine de sahiptir.
Bu çalışmada, bağımsız idari otoritelerin düzenleme, denetleme ve yaptırım uygulama yetkileri anlatılmıştır. Öncelikle bağımsız idari otoritelerin kavramsal çerçevesi belirlenip, ortaya çıkış süreçlerinden bahsedilmiştir. Daha sonra bağımsız idari otoritelerin bu ortak özellikleri anlatılmıştır. Bunun yanında, bağımsız idari otoriteler ile onların karar organları arasındaki ayrıma dikkat çekilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde buna ek olarak; bağımsız idari otoritelerin bağımsızlığının idari ve işlevsel bağımsızlık olarak ikiye ayrılmak suretiyle incelendiği, organik bağımsızlığın, bağımsız idari otoritelerin karar organları üyelerinin görev süreleri bitmeden görevden alınamamaları gibi bazı statü güvencelerle donatılmaları anlamına geldiği; işlevsel bağımsızlığın da bağımsız idari otoritelerin işlemlerinin yürütme organına dahil hiçbir birimce geçersiz duruma getirilemeyeceği, onaya tabi tutulamayacağı, bu işlemlerin değiştirilmesi veya yürürlüğe konulmasına ilişkin olarak bağımsız idari otoritelere emir ve talimat verilemeyeceği anlamına geldiği ifade edilmiştir.
Çalışmamızın ikinci bölümünde de Anglo-Sakson hukukunu temsilen FCC ve OFCOM ve Kıta Avrupası hukukunu temsilen CSA'nın kuruluş süreçlerine, teşkilat yapılarına ve görev ve yetkilerine ilişkin bilgiler verilmiştir. Daha sonra da bu kurumların düzenleme, denetleme ve yaptırım uygulama yetkilerine ilişkin açıklama ve tespitlere yer verilerek bağımsız olup olmadıkları değerlendirilmiştir.
Üçüncü ve son bölümde de RTÜK’ün kuruluş sürecine, teşkilat yapısına ve görev ve yetkilerine ilişkin bilgiler verilmiştir. Sonrasında da RTÜK’ün, düzenleme, denetleme ve yaptırım uygulama yetkilerine ilişkin hükümler yer verilmiş ve RTÜK’ün bağımsızlık özelliğinin bulunup bulunmadığına ilişkin tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.