Özet / içindekiler
ÖZET
Medya endüstrisi ürünleri, ekonomik nitelik taşıyan ve aynı zamanda kültürel ve sosyal toplumsal değerler ile birikimlerin oluşumunda ve aktarımında etkili olan bugün birçok farklı mecradan arz edilebilen ürünlerdir. Söz konusu mecralardan biri de televizyon mecrasıdır. Televizyonun erken dönemlerinden itibaren toplumsal yaşam ve birey üzerindeki etkileri araştırmalara konu olmakla birlikte, ticari anlamda ekonomik gelir yaratan bir mecraya dönüşmesi de çok hızlı olmuştur. İzleyici ölçümleri, televizyonun ticari anlamda etkinliğinin sınırlarını ölçmeye yarayan araştırmaların bütününü kapsayan bir kavramsallaştırmadır. Daha makro bir bakışla, yaklaşık son iki yüz yıldır insanoğlunun çevresindeki birçok şeyi sayısallaştırarak anlamlandırmaya çalışmasının, ifade etmesinin, tanımlamasının, yorumlamasının ve bu sayede geleceğe yönelik tahminde bulunabilme isteğinin televizyon yayıncılığı sektörü açısından bir yansımasıdır.
Bu çalışma kapsamında da medya ekonomisi bağlamında televizyon yayıncılık hizmetleri sektörünün geldiği noktada izleyici ölçümleri açısından aktörlerinin bir model çerçevesinde ele alınarak söz konusu aktörlerin izleyici ölçümlerini ne amaçla kullandıklarının dünya ve Türkiye açısından incelenmesi ve karşılaştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla, Porter’ın Beş Kuvvet Modeli ve Aktör –Ağ Kuramı yardımıyla bir sektör modeli oluşturulmuş, modelde yer alan aktörlerin izleyici ölçümleri verileriyle ilişkileri üretim, kullanım ve denetim bağlamında ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Önce dünya uygulamaları incelenmiş olup ardından Türkiye’de izleyici ölçümleri ele alınmış, mevzuat ve uygulamalar açısından karşılaştırma yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Türkiye’de de televizyon yayıncılığı hizmetleri sektörü açısından izleyici ölçümleri dünyadakine benzer aktörlerle ve benzer uygulamalarla yürütülmektedir. Farklılık olduğu görülen ölçüme dair teknik hususlar, kişisel veri kapsamında değerlendirilecek veri içeriği, ölçümlerde kullanılması gerekli görülen yeni ölçekler vb. hususlarda öneriler sıralanmıştır.