Özet / içindekiler
ÖZET
Televizyonun insanlar üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin yapılmış birçok çalışma mevcuttur. Bu çalışmalarda çoğunlukla televizyonun çocuk ve gençler üzerindeki etkilerine değinilmiştir. Çocukluk döneminin insan yaşamındaki en savunmasız dönem olması nedeniyle bu bireylerin korunması için çeşitli düzenlemelerin ve uygulamaların yapılması kaçınılmazdır. Bu amaçla, ülkemizde RTÜK tarafından 23 Nisan 2006 yılında çocuk ve gençlerin televizyonun olası zararlı etkilerinden korunmasına yönelik olarak “Akıllı İşaretler” olarak da adlandırılan koruyucu sembol sistemi hayata geçirilmiştir. Bu sistemde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından çeşitli semboller belirlenerek, şiddet, korku, müstehcenlik ve alkol, sigara kullanımı ile kanunlara aykırı fiillerde bulunma gibi olumsuz örnek oluşturabilecek davranışlara ilişkin bir içeriği barındıran programlar ve bu programları izleyebilecek yaş grupları hakkında izleyiciler bilgilendirilmektedir. Dolayısıyla, böyle önemli bir görevi ifa eden bu sistemin işlevselliğinin analiz edilmesi bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır.
Bu amaçla “Akıllı İşaretler Uygulamasının İşlevselliğin Analizi” konulu bu tez çalışmasında, “Akıllı İşaretler ”sisteminin ülkemizde ve çeşitli ülkelerde uygulanma şekline ilişkin bilgiler verilerek sistemin işleyişi açıklanmıştır. Bunun yanında, yaş gruplarına göre çocuk ve gençlerin televizyon ile olan ilişkisi ve koruyucu sembol uygulamasına ilişkin yapılmış kamuoyu araştırmaları analiz edilerek çocuk ve gençlerin televizyonun zararlı etkilerinden korunmasında “Akıllı İşaretler” sisteminin nasıl bir rolü olduğu üzerinde durulmuştur.
Tezin son bölümünde ise, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların koruyucu sembol uygulamaları, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kararları bağlamında değerlendirilerek “Akıllı İşaretler” sisteminin işlevselliği analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, incelenen televizyon programlarında medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından kullanılan koruyucu sembollerin, “Akıllı İşaretler” sistemine ve mevzuat hükümlerine uygun olmadığı görülmüştür.